Geç Kalma Eşiği

Daha başlamadan yapılan kıyas

Yeni bir şeye başlamak istiyorsunuz. Fakat daha başlamadan, sizden yıllar önce yola çıkanlara bakıp kendi başlangıcınızı küçültmeye başlıyorsunuz.

Yeni alan gerçekten ilginizi çekiyor. Araştırıyorsunuz, konuşuyorsunuz, kendinizi orada hayal edebiliyorsunuz. Sonra aynı işi yıllardır yapan profiller çıkıyor karşınıza. Sizden daha genç yaşta başlamışlar. Çoktan görünür işler üretmişler. Ünvanları oturmuş, çevreleri oluşmuş, deneyimleri sayfalara sığmıyor.

İçinizdeki heyecanın yanına sessizce başka bir duygu yerleşiyor. Keşke bunu daha önce fark etseydim. Şimdi başlasam ne kadar sürede yetişebilirim? Ve fark etmeden yeni yönünüze bakmayı bırakıp, başlamadığınız yılları hesaplamaya başlıyorsunuz.

Bugün elimizdekinin gözümüzde küçülmesi

Bizi yoran taraf yalnızca zamanın geçmiş olması da değil. Bugün sahip olduklarımızın gözümüzde küçülmesi.

Yıllardır taşıdığınız deneyim, kurduğunuz ilişkiler, yönettiğiniz problemler, aldığınız sorumluluklar sanki yeni yolunuzun dışında kalıyormuş gibi hissettirebiliyor.

Sizin bugün attığınız ilk adımla, başkasının yıllar sonunda geldiği noktayı yan yana koyuyorsunuz.

Böyle bir karşılaştırmada insanın kendisini geride hissetmemesi neredeyse mümkün değil.

“Mevcut rolümü küçültmeden…”

Geçtiğimiz dönemde ürün tarafına doğru ilerlemek isteyen deneyimli bir profesyonelle çalışırken bunun çok güçlü karşılığını gördüm.

Bugünkü rolünde analitik tarafı güçlüydü. Ekiplerle çalışıyor, süreçleri taşıyor, koordinasyon sağlıyor, işin hem insan hem sistem tarafını okuyabiliyordu. Ürün dünyasına geçmek istiyordu fakat zihninde yeni yön, mevcut kariyerinden ayrı bir alan gibi duruyordu.

Bu yüzden geleceğe baktığında eksiklerini daha kolay görüyordu. Oysa görüşmeler ilerledikçe başka tablo görünmeye başladı.

Bugünkü rolü, geçmek istediği alandan kopuk değildi. Yıllardır geliştirdiği analitik düşünme, paydaş yönetimi, ekip koordinasyonu ve karar alma deneyimi yeni yönün dışında kalan yükler değildi, oraya taşınabilecek birikimdi.

Bir görüşmede bunu şöyle ifade etti:

Mevcut rolümü küçültmeden, onu daha stratejik bir sıçrama alanı olarak okuyabilirim.

Geç Kalma Eşiği nerede başlıyor?

Geç Kalma Eşiği bu cümlenin içinde.

Ve bu fark, yeni yola nasıl girdiğimizi ciddi biçimde değiştiriyor.

Çünkü sıfırdan başladığını düşünen zihin başka davranıyor. Kendisini sürekli eksik görüyor. Daha fazla hazırlık istiyor. Başkalarıyla arasındaki mesafeyi kapatmaya çalışıyor. Başlamak yerine yeterli hale gelmeyi bekliyor.

Geçmişindeki taşınabilir değeri gören zihin ise başka soru soruyor: Bende zaten ne var ve bunu yeni yönümde nasıl kullanabilirim?

Bu soru küçücük görünebilir. Ama bizi eksiklik hesabından hareket alanına taşıyor.

Yanlış kurulmuş bir başlangıç çizgisi

Kariyer değişimlerinde “geç kaldım” cümlesinin altında kimi zaman yaş değil, yanlış kurulmuş bir başlangıç çizgisi yatıyor. Kendinizi yirmi yaşındaki halinizden başlatıyorsunuz. Bugünkü deneyiminizi hesaba katmıyorsunuz. Sonra otuzunda, kırkında ya da ellisinde yön değiştirmek size devasa bir sıfırlama gibi görünüyor.

Belki de kaybettiğiniz yıllara değil, yanınızda getirdiğiniz yıllara bakmanız gerekiyor.

Başlangıç Noktası Testi

Bu yazının sonunda kullandığım yönteme Başlangıç Noktası Testi diyorum.

Geç kaldığınızı düşündüğünüz yönü seçin ve kendinize önce şunu sorun: Bu alana gerçekten sıfırdan mı başlıyorum?

Bugüne kadar yaptığınız işlerden yeni yönünüze taşınabilecek deneyimleri düşünün. Hangi problemleri çözmeyi biliyorsunuz? Hangi ortamlarda çalışmayı öğrendiniz? İnsanlarla, belirsizlikle, sorumlulukla, çatışmayla, üretimle ilgili hangi kaslarınız zaten gelişmiş durumda?

Sonra zihninizde sizi geride hissettiren kişiyi düşünün. Onun bugünkü noktasını kendi başlangıcınızla karşılaştırmak yerine şu soruyu sorun: Benim bugünkü gerçek başlangıç noktam neresi?

Son soru daha da önemli: Elimdeki bütün birikimi başlangıç sermayesi olarak görseydim, önümüzdeki iki hafta içinde hangi küçük adımı atardım?

Adımın büyüklüğünden çok, hangi noktadan başladığınızı doğru okumanız önemli.

Bu haftanın sorusu

Çünkü geç kalmışlık hissi insanı geçmişle pazarlığa sokuyor.

Oysa geçmiş değişmiyor. Bugünkü başlangıç noktanız değişebilir. Belki de sandığınız kadar geriden başlamıyorsunuz.

Kendi başlangıcınızı, başkasının bugünüyle karşılaştırdığınız için öyle görünüyor.

Şimdi yeniden baktığınızda gerçekten nereden başlıyorsunuz?

Eşik serisinde sıradaki okumalar

Eşik serisinin bütün yazılarını Zihin Rotası Notları sayfasında birlikte inceleyebilirsiniz.